Insidertips vanuit Berlijn

Home » Openbaar vervoer in Berlijn

Openbaar vervoer in Berlijn

Niets werkt zo goed als het openbaar vervoer in Berlijn. De S-bahn, U-bahn, trams en bussen verbinden vrijwel alle wijken en buurten met elkaar en dat maakt het super eenvoudig om je als toerist door de stad te bewegen en veel te zien. Bovendien is het openbaar vervoer in Berlijn niet duur, hoef je door de hoge frequentie aan treinen nooit lang te wachten en heb je het snel onder de knie. Op deze pagina vertel ik je hoe het openbaar vervoer hier werkt, hoe dat zit met de OV-zones, welk kaartje je het beste kunt kopen tijdens je verblijf en hoe je kunt uitzoeken hoe je van het vliegveld naar je hotel komt. Ook leg ik uit welke OV-apps je kunt gebruiken en wat nou eigenlijk het verschil is tussen de S-bahn en de U-bahn. Uiteraard vind je hier ook talloze handige links die je verder helpen.

Klik op een van de onderstaande kopjes om snel de juiste informatie te vinden:

Hoe werkt het openbaar vervoer in Berlijn?

In de basis werkt het openbaar vervoer hier net zoals in alle andere steden. Je gaat naar een station, koopt een kaartje, stapt in de metro of bus en reist naar je bestemming. Één ding is echter wel anders: in Berlijn is geen standaardcontrole. Dus geen elektrische chipkaarten zoals OV-chip of Oyster en geen incheckpoortjes of -zuilen. Ook is er niet standaard een controle in het OV. Dit omdat het openbaar vervoer in Berlijn is gebaseerd op vertrouwen. Controles vinden altijd steekproefgewijs plaats en vrijwel iedereen zorgt er dan voor dat ze een geldig kaartje hebben. Bij het instappen in de bus is het overigens wel gewoon dat je je ticket even laat zien aan de chauffeur.

Tickets koop je bij de automaten van de BVG of VBB in de hal of op het perron van de U- of S-bahn, bij de buschauffeur of in de automaat in de tram. Afstempelen is verplicht, anders is je ticket niet geldig. Ook heb je sinds een tijdje de mogelijkheid om via de BVG-app een kaartje te kopen, wat het een stuk makkelijker maakt.

Het Berlijnse OV-net heeft één heel erg groot voordeel en dat is dat alles op elkaar aansluit en dat je met één kaartje van al het aangeboden openbaar vervoer in Berlijn gebruik kunt maken. Zo hoef je dus geen aparte kaartjes te kopen om de tram te kunnen gebruiken, als je al een kaartje had gekocht voor de metro. Super handig!

Verschillende types openbaar vervoer

U-bahn – De metro in Berlijn (Untergrundbahn) is een uitgebreid netwerk van tien lijnen, dat voornamelijk ondergronds rijdt.

De U-bahn loopt binnen de zones A en B en is sterk geconcentreerd in het centrum en het westen van Berlijn. De tien lijnen hebben allemaal een U, gevolgd door een nummer (U1, U2 etc). De in- en uitgangen van de U-bahn zijn te herkennen aan het blauwe bord met de naam van het station. De U-bahn wordt uitgevoerd door de BVG en de treinen van de U-bahn zijn daarom altijd geel. Zo kun je ze gemakkelijk herkennen! De kortste lijn is momenteel de U55, die van Brandenburger Tor naar Hauptbahnhof en terug rijdt. Uiteindelijk wordt deze lijn aangesloten op de U5, die dan vanaf Alexanderplatz via het Museumsinsel en Unter den Linden wordt doorgetrokken naar Hauptbahnhof.

S-bahn – Voor niet-Duitsers is het verschil tussen S-bahn en U-bahn altijd een beetje ingewikkeld. U-bahn snappen veel mensen nog wel maar wat is die S-bahn dan?

De S-bahn is Berlijn is een ‘Schnellbahn‘, vergelijkbaar met een regiotrein. Hij rijdt zowel voornamelijk bovengronds en legt vooral langere afstanden af. Zo verbindt de S-bahn de buitenwijken en buitengebieden met de belangrijkste knooppunten van het openbaar vervoer in de binnenstad van Berlijn.

Er zijn 13 S-bahnlijnen, die worden aangeduid met S, gevolgd door een nummer (S1, S2, S41). De belangrijkste lijn is de ringbahn (S41 en S42), die rondom het centrum van Berlijn loopt. Dan is er nog een lijn van noord naar zuid (S1, S2, S25) en eentje van oost naar west (S5, S7, S75). De lijn S9 loopt van vliegveld Schönefeld langs Friedrichshain en Prenzlauer Berg naar de wijk Pankow, in het noorden van Berlijn.

Overigens wordt de S-bahn in Berlijn uitgevoerd door de VBB (Verkehrsverbund Berlin Brandenburg), een dochterbedrijf van Deutsche Bahn. De automaten van de VBB zijn daarom rood (niet geel, zoals die van de BVG) maar de tickets uit deze machine zijn naast voor de S-bahn, ook gewoon geldig voor metro/tram en bus. De S-bahn stations zijn te herkennen aan een rond groen bord met een witte S erin.

Tram – Berlijn heeft een uitgebreid tram-netwerk, met name in het oosten van Berlijn. Er zijn twee types tram, die elk een iets ander type lijn rijden maar grofweg natuurlijk hetzelfde werken. De trams zijn te herkennen aan een rood vierkantje, met in het wit “tram”.

M-tram, ook wel metrotram – Deze lijnen beginnen allemaal met M, gevolgd door een nummer (M1, M2, etc). Deze trams rijden over 9 lange lijnen door Berlijn en hebben een 24-uurs dienstregeling.

Tram – Dit is de gewone ‘Straßenbahn‘, aangeduid met een gewoon nummer. De tram is in Berlijn uitgevonden door Siemens en het netwerk is niet alleen vrij oud maar ook een van de grootste netwerken ter wereld. Er zijn 9 lijnen die je met name in het oosten van Berlijn van A naar B brengen.

Bus – Naast U en S-bahn en trams, rijden er in Berlijn ook een heleboel bussen. De 1300 buslijnen zijn een geweldige aanvulling op de bestaande U- en S-bahnlijnen en een aantal rijdt ook ’s nachts. Buslijnen komen weer meer voor in het westen van Berlijn en worden aangeduid met een paarse cirkel en in witte letters ‘bus’. Net als bij de trams zijn er een paar verschillende bussen:

Standaard buslijnen, aangeduid met 3 cijfers (bijv bus 100 of 109), rijdt over het algemeen eens in de 10 of 20 minuten.

X – Expresslinie –  Aangegeven met X en twee cijfers (X54 etc) (De naam zegt het al, deze bus heeft minder haltes en rijdt daardoor sneller door. Elke lijn heeft z’n eigen tijden.

M – Metrobuslinie – Aangegeven met M en twee cijfers (M27 etc). De buslijn die als een soort vervangende metrolijn werkt. Rijdt 24 uur per dag en minstens één keer per 10 minuten of vaker, ’s nachts elke 30 minuten als aanvulling op het nachtnet.

N – Nachtlinie – De nachtbus is een belangrijk onderdeel van het Berlijnse openbaar vervoer en werkt als een aanvulling op het gewone openbaar vervoer. De nachtbussen rijden van zondagnacht tot donderdagnacht, vrijdag en zaterdag rijdt het gewone openbaar vervoer in 24/7 dienstregeling.

TXL – De TXL is de expressbus tussen vliegveld Tegel en Alexanderplatz. De bus rijdt elke vijf minuten, 24 uur per dag, 7 dagen per week. Hij komt onder andere langs Brandenburger Tor, Hauptbahnhof en passeert ook Ringbahn. Het is verreweg de snelste verbinding tussen het vliegveld en het centrum van Berlijn.

Regiotreinen – Naast al het lokale openbaar vervoer, is er natuurlijk ook regionaal treinvervoer.

Met de S-bahn kun je al veel buitenwijken en kleine dorpen en steden rondom Berlijn bereiken, zoals Oranienburg (voor het Concentratiekamp Sachsenhausen) of Potsdam (de paleistuinen van Sanssouci). Maar als je nét een tikje verder wil reizen dan heb je het regionet nodig. Deze treinen worden aangegeven met RB (RegioBahn) of RE (RegioExpress). Binnen de zones A/B en C kun je gewoon met je Berlijnse vervoerbewijs reizen, daarbuiten heb je een treinkaartje nodig van de Deutsche Bahn. Deze zijn vooraf online te boeken op bahn.de, via de app of gewoon op het treinperron te koop bij de automaat (cash en pin).

Een handige treinlijn is bijvoorbeeld de RE7, die vanaf Bahnhof Zoo via Hauptbahnhof, Alexanderplatz en Ostbahnhof rechtstreeks naar vliegveld Schönefeld rijdt. Andersom rijdt deze onder andere naar de Beelitz Heilstätten, een bekend voormalig urbex-oord.

Veerpontjes – Als je je buiten de Berlijnse stadsgrenzen begeeft, zul je misschien ook wel veerpontjes tegenkomen.

De meeste pontjes werken met hetzelfde OV-bewijs als voor het andere openbaar vervoer, dus kun je je vaak gewoon je AB(C) of Anschluss-ticket gebruiken. Met name rondom de meren, zoals bij de Wannsee of de Havel zijn veel leuke pontjes te vinden.

De grootste stations van Berlijn

– Het grootste station van Berlijn is Berlin Hauptbahnhof, waarbij Hauptbahnhof vaak wordt afgekort als ‘Hbf‘. Andere grote stations zijn Bahnhof Friedrichstrasse, Bahnhof Alexanderplatz, Ostbahnhof, Bahnhof Zoologischer Garten, Gesundbrunnen Bahnhof, Bahnhof Charlottenburg, Bahnhof Südkreuz en Bahnhof Lichtenberg. Vanaf 2020 wordt ook Bahnhof Ostkreuz hier nog aan toegevoegd. Dit zijn allemaal stations waar veel verschillende OV-lijnen met elkaar kruisen en waar je waarschijnlijk regelmatig komt om over te stappen.

Tariefzones en dienstregeling

Berlijn is verdeeld in drie tariefzones, A, B en C. Binnen deze zones kun je met al het beschikbare openbaar vervoer reizen, mits je kaartje voor de zone geschikt is.

Zone A en B: Zone A is feitelijk het centrum van Berlijn binnen de Ringbahn, zone B zijn de verder gelegen wijken buiten het centrum, tot aan de rand van de stad. Hier kun je reizen met alle U- & S-bahn, bussen, trams en regiotreinen die binnen deze zones worden aangeboden. Vrijwel alle belangrijke toeristische bezienswaardigheden liggen binnen de zones A en B. Elk standaard kaartje voor het openbaar vervoer in Berlijn is geschikt voor de zones A én B.

Zone C: In de zone C zul je als toerist niet zo heel snel komen, tenzij je op vliegveld Schönefeld vliegt of een bezoek brengt aan Potsdam, Oranienburg, Beelitz of een andere locatie in de buitenzone van Berlijn. Zone C is een grote ring van zo’n 15 kilometer om Berlijn heen en geldt als buitengebied. Je kunt een ABC ticket kopen om ook in deze zone te mogen reizen maar als je al een vervoersbewijs voor zone A/B hebt (bijvoorbeeld een Tageskarte), is een “Anschlussfahrschein Zone C” genoeg.

Dienstregeling – Veel mensen denken dat het openbaar vervoer in Berlijn 24 uur per dag, 7 dagen per week loopt, maar dit klopt niet helemaal. Van maandag tot donderdag kun je van ongeveer 4:30 in de ochtend tot 01:00 ’s nachts met het OV reizen. Vrijdag en zaterdag rijdt het openbaar vervoer de hele nacht door. Op zondag en feestdagen geldt er een zondagsdienstregeling. Dan rijden er veel minder treinen en bussen maar kun je nog steeds goed van A naar B komen.

Op het plaatje zie je dat de tariefzones A en B vrijwel de hele stad bedekken. Zone C is specifiek het “Berliner Umland”, dus de dorpen en steden buiten de stad om.

Tickets en vervoersbewijzen:

Normale tickets bij de BVG:
Je tickets voor het openbaar vervoer in Berlijn koop je gewoon bij de automaat. De automaten van de S-bahn en U-bahn staan op het perron of in de hal van het station. Bij deze automaten kun je ook pinnen. In de bus koop je je kaartje bij de chauffeur met cash en in de tram bij de automaat met muntgeld. Hieronder lees je welke verschillende kaartjes er allemaal zijn en wanneer je die kunt gebruiken. Daarop kun je zelf besluiten wat voor jou het handigste is tijdens je bezoek aan Berlijn.

Einzelfahrausweis – Enkele reis. Met dit ticket kun je twee uur lang – na afstempelen – in één richting reizen, inclusief overstappen. Je mag hiermee alleen niet retour reizen in die twee uur, ook niet in de retour richting. Voorbeeld: je reist vanaf Alexanderplatz naar Friedrichstrasse en daarna met de U6 naar Kochstrasse. Daar kijk je een uurtje rond en dan wil je weer verder. Je kunt dan van hetzelfde ticket gebruik maken, mits je verder naar het zuiden of het westen reist. Terug naar het noorden (Friedrichstrasse) of het oosten (Alexanderplatz) kan dan niet, dan moet je een nieuw ticket kopen.
Prijs A/B: € 2,80.
Prijs A/B/C: € 3,40

Tageskarte – Dagkaart. De Tageskarte is een van de handigste kaartjes om in het openbaar vervoer van Berlijn te gebruiken. Met dit ticket kun je een hele dag onbeperkt met de U-/S-Bahn, tram, bus en regiotrein reizen, zolang je binnen de zone blijft. Het ticket is geldig vanaf het moment van stempelen, tot 03.00 uur ’s nachts. Heb je het laat gemaakt en ga je bijvoorbeeld om 04.00 uur terug naar je hotel? Dan moet je dus een nieuwe dagkaart kopen. Het is dus geen 24-uurs kaart die geldig is tot de tijd dat je hem afstempelde op de volgende dag. Dat is een veelgemaakte vergissing die helaas vaak tot boetes leidt.
Prijs A/B: € 7,00.
Prijs A/B/C: € 7,70

Kleingruppen-Tageskarte – Kleine groep dagkaart. Dit is een dagkaart voor een kleine groep mensen tot 5 personen, bijvoorbeeld een gezin. Er gelden dezelfde regels voor als voor de normale dagkaart en hij is dus ook pas geldig vanaf het moment van afstempelen tot 03.00 uur ’s nachts. Het grote voordeel is dat je nu met vijf personen op één ticket kan reizen! Dit bespaart nogal wat geld, want normaal betaal je voor vijf dagkaarten €35 euro!
Prijs A/B: € 19,90 voor maximaal vijf personen.
Prijs A/B/C: € 20,80

7-Tage-Karte – Weekkaart. Geldig voor zeven opeenvolgende kalenderdagen, op de laatste kalenderdag tot middennacht (00.00 uur). Hiermee kun je dus zeven dagen lang onbeperkt van de U-/S-Bahn, tram en bus gebruik maken maken. Dit scheelt je ruim 19 euro.
Prijs A/B: € 30,00.
Prijs A/B/C: € 37,50

Anschlussfahrschein – Aansluitende enkele reis. Heb je een weekkaart voor A/B en heb je voor slechts één ritje een ticket nodig om door zone C te kunnen reizen? Dan is dit hét kaartje voor jou! Ideaal als je alleen van vliegveld Schönefeld naar Berlijn reist of een dagje Potsdam wil doen. Dit ticket is overigens altijd alleen geldig als enkele reis, zelfs als je het naast een tageskarte gebruikt.
Prijs A/C: € 1,60

4 Fahren karte – 4 ritten kaart. Veel enkele reizen voor de boeg en liever geen dagkaart? Druk dan op de machine op ‘4 fahren karte’. Je betaalt dan slechts 9 euro (in plaats van €11,20) en je krijgt vier losse enkele reis kaartjes. Ideaal want dan heb je een paar op voorraad in je portemonnee en het scheelt je toch weer twee euro! Hiervoor gelden overigens dezelfde regels als voor het Einzelfahrausweis.
Prijs A/B: € 9,00.
Prijs A/B/C: € 13,20.

Monatskarte – Umweltkarte/Gleitend –  Maandkaart. Verblijf je langer dan twee weken in Berlijn? Dan kun je ook eens kijken naar een monatskarte voor het OV in Berlijn. Daarmee kun je een maand lang onbeperkt door heel Berlijn reizen zonder je zorgen te hoeven maken. Van de maandkaart zijn er twee varianten:
Monatskarte Kalendermonat: Ongeacht de datum dat je dit ticket koopt, het is geldig voor de maand dat je hem in koopt. Dus als je op 1 Februari deze Monatskarte koopt, staat er ‘Monatskarte, Februari 201x’. Als je hem halverwege de maand koopt is hij dus maar twee weken geldig! Een maandkaart voor de kalendermaand heeft dus eigenlijk alleen zin als je het ticket op de eerste van de nieuwe maand koopt of al eerder van te voren.
Monatskarte gleitend: Dit type maandkaart geldt als een ‘doorlopende’ maandkaart. Als je hem aanschaft op 14 februari, is hij geldig tot en met 13 maart. Ideaal, want zo kun je altijd op elk moment in de maand een maandkaart kopen en deze ook een maand lang gebruiken.
Prijs A/B: € 81,00
Prijs A/B/C: € 100,50
Goed om te weten:
De prijzen voor beide types maandkaarten zijn hetzelfde! Je hoeft een maandkaart niet af te stempelen. Bewaar hem wel goed en vooral droog: hij is van papier en kan dus snel verfrommelen of nat worden.
Doordeweeks na 20.00 uur en in het weekend/op feestdagen de hele dag mag je gratis iemand met je mee laten reizen op je maandkaart. Handig!

Fahrradscheine – Tickets voor je fiets. In en om Berlijn kun je geweldig fietsen, dus neem vooral je fiets mee in de U of S-bahn om zo een paar kilometers te besparen of op de terugweg je billen te ontzien. Je hebt ze in alle soorten en maten, van Einzelfahrschein tot Tageskarte tot Monatskarte voor je fiets. Als je de hele dag hebt gefietst en je gooit alleen op de terugweg je fiets in de S-bahn, dan heb je genoeg aan een einzelfahrschein Fahrrad. Wil je echter je fiets meerdere keren per dag in de trein zetten? Dan is een Tageskarte handiger. Dat schat je natuurlijk zelf het beste in!
Prijs A/B Einzelfahrschein Fahrrad: € 1,90 – A/B/C: € 2,50
Prijs A/B Tageskarte Fahrrad: € 4,80 – A/B/C: € 5,40
Prijs A/B Monatskarte Fahrrad: € 10,20 € 13,50

Naast deze tickets zijn er natuurlijk nog veel meer mogelijkheden. Zoek je een ander ticket? Kijk dan op de website van de BVG voor meer informatie!

Welcome in Berlin Card en andere OV-tickets voor toeristen


Natuurlijk zijn er in Berlijn ook openbaar vervoer tickets voor toeristen. Maar wanneer loont het precies om de gewone OV-kaartjes links te laten liggen en voor een OV-kaart voor toeristen te kiezen? En hoeveel kost dit precies? Hierover valt zoveel te zeggen, dat ik een speciale pagina heb gemaakt met alle informatie over de Welcome in Berlin card. Daar kun je ook antwoorden op de veelgestelde vragen vinden rondom deze tickets en natuurlijk de verkoopadressen. Klik hier om naar die pagina te gaan.

Kaart controle en zwartrijden

Het openbaar vervoer in Berlijn gaat uit van goed vertrouwen. Dat betekent dat er geen controlepoortjes zijn en dat niemand naar je kaartje vraagt of kijkt als je de metro in stapt. Dit komt vanuit het feit dat privacy in Duitsland erg belangrijk is en dat iedereen recht heeft om met behoud van privacy te kunnen reizen. Daar staat tegenover dat je er écht voor moet zorgen dat je wel een kaartje hebt als je reist, want bij controle is er dan ook zero tolerance. Er worden steekproefsgewijs controles gehouden door sterke kerels die geen medelijden met je hebben als je – om wat voor reden of smoes dan ook – geen geldig vervoersbewijs hebt. Zielig of niet, toerist of niet, cash geld bij je of niet: je krijgt een boete van minstens 60 euro en moet terplekke een nieuw, geldig vervoersbewijs kopen. Overigens kun je beter geen ruzie met deze gasten schoppen, ze zijn niet mals en bovendien ambtenaar.

Hoe vind ik het beste reisadvies voor het openbaar vervoer in Berlijn?

Als ik een euro zou krijgen voor de keren dat ik de vraag ‘hoe kom ik van X naar Y in Berlijn‘ of ‘Hoe kom ik vanaf het vliegveld naar mijn hotel?‘ hoorde, dan hoefde ik niet meer te werken! Geintje natuurlijk! Maar geloof me als ik zeg dat het een héél veelgestelde vraag is. Nu wil ik jullie met liefde helpen maar het is écht veel makkelijker om het zelf op te zoeken! Zo wen je er sneller aan om door de stad te reizen en van het openbaar vervoer in Berlijn gebruik te maken. Onderstaande tools zijn mijn persoonlijke favorieten om een reisadvies mee te berekenen.

Websites:

De beste manier om van te voren uit te zoeken hoe je van het vliegveld of vanaf Hauptbahnhof naar je hotel of verblijf komt, is door van te voren op je gemak op een van de OV-websites te kijken. Zo kun je precies zien wat handige routes zijn, kun je uitzoeken hoe je zo min mogelijk moet overstappen of dat je misschien toch beter een taxi kunt nemen.

  • Fahrinfo – De homepage van de BVG, het Berlijnse openbaar vervoer bedrijf. Hier krijg je de meest actuele informatie. Alleen beschikbaar in het Duits of Engels.
  • Google Maps – Wil je een makkelijk advies dat je ook kunt uitprinten? Of makkelijk op de kaart kunnen zien of je wel goede kant op reist? Google Maps heeft een uitstekende OV-functie en erg goede kaarten. Ze geven je altijd meerdere reismogelijkheden en zo kun je makkelijker kiezen uit je opties. Als je van te voren Google Maps laat laden in de app op je telefoon, kun je de kaart ook offline gebruiken.
  • Citymapper.com – Citymapper is een ontzettend handige tool voor het openbaar vervoer, die je ook in Berlijn kunt gebruiken. Je krijgt niet alleen standaard OV-advies maar ook een wandel- of fietsroute aangeboden. Handig als je liever door Berlijn fietst!

Apps

Als je geen zin hebt om met uitgeprinte routebeschrijvingen in de weer te gaan, kun je ook van een paar goede Berlijnse OV-apps gebruik maken. Ik vind ze erg goed, vlot en ze geven vaak de makkelijkste reisadviezen aan. Een aantal bieden ook een offline-kaart aan, zodat je op je mobiel kunt navigeren. En er is zelfs eentje die ook offline reisadviezen voor je heeft. Ideaal! Zorg wel dat je van te voren de kaarten download, zodat je niet voor vervelende verrassingen komt te staan.

BVG Fahrinfo – Net als de website is deze app van de BVG, het Berlijnse OV-bedrijf. De app omvat alle functies die je nodig kunt hebben om door Berlijn te reizen. Je kunt zelfs je OV-tickets in de app open (van te voren een account aanmaken en een creditcard aan koppelen), zodat je geen gedoe met papieren kaartjes meer hebt. Bij controle laat je gewoon het ticket op je telefoon zien. Onder het kopje ‘Network maps’ kun je verschillende kaarten van het Berlijnse openbaar vervoer downloaden en offline gebruiken.
Download: voor Apple/iOS of voor Android.

S-bahn Berlin – Het Berlijnse S-bahnnet is groot en omvangrijk en daar hoort natuurlijk een eigen, handige app bij. S-bahn Berlin helpt je navigeren met al het S-bahn verkeer, houdt je up to date over eventuele storingen of werkzaamheden en geeft ook reisadviezen gecombineerd met bus, metro of tram.
Download: voor Apple/iOS of voor Android

Berlin Subway – De Berlin Subway app is een van de beste apps die ik tijden heb gezien. Er zit een volledige offline modus in verwerkt, waardoor je ook zonder internet reisadviezen kunt opvragen. Deze zijn dan niet real time maar geven je wel een goede reis-indicatie. Een geweldige app als je graag een beetje hulp hebt bij het reizen van A naar B!
Download: voor Apple/iOS of voor Android

Andere OV-apps die ook erg goed werken in Berlijn:
Citymapper – Download voor Apple/iOS of voor Android
Transit – Download voor Apple/iOS of voor Android

Wat is het verschil tussen de U en S-bahn?

Los van de kleuren en de nummers bij de lijnen, is er op de kaart geen verschil tussen de S- en de U-bahn te zien. En dat terwijl er wel degelijk een groot verschil tussen deze twee netten is. De verwarring is daarom wel begrijpelijk. Gelukkig kun je het verschil op een aantal manieren herkennen. De U-bahn rijdt voornamelijk ondergronds in stadsgebied, met veel stops. De S-bahn rijdt voornamelijk bovengronds en legt langere afstanden af, met minder haltes. De U-bahn wordt uitgevoerd door de BVG en de wagentjes zijn daarom altijd felgeel. De S-bahn is van de VBB en deze treinen zijn daarom voornamelijk donkerrood. Bovendien zijn de S-bahn treinen ietwat luxer, groter en breder en zien ze er totaal anders uit dan de kleinere metrowagentjes.

Berlijnse openbaar vervoer met rolstoel

Voor mensen met een mobiliteitsbeperking lijkt het openbaar vervoer in Berlijn een behoorlijke uitdaging maar gelukkig is het ook erg goed geregeld. De BVG en VBB/Deutsche Bahn werken er enorm hard aan om alle stations ‘barrierefrei’ te maken, dus toegankelijk voor mensen in een rolstoel. Vrijwel alle S-bahn en U-bahn stations hebben een lift, de trams stoppen steeds vaker op verhoogde perrons waardoor de in- en uitstap gelijkvloers is. In de S-bahn treinen en trams zitten ook knoppen om aan te geven dat je met rolstoel wil uitstappen, hier houdt de chauffeur dan rekening mee. In de U-bahn dien je aan de voorkant van de trein te wachten, zodat de machinist van de metro je kan helpen om de metro in te komen als dat nodig is. Je moet hem dan wel even zeggen naar welk station je wil reizen. Hetzelfde geldt voor de meeste bussen.

Binnen het centrum van Berlijn is het meeste wel in orde voor mensen met een rolstoel, buiten de Ring, in zone B kan het soms wat lastiger zijn. Goede buslijnen om mee te reizen zijn de 100 en 200, die rijden tussen Alexanderplatz en Zoölogischer Garten en veel beroemde locaties op de route hebben. Verder zou ik – als het kan – zoveel mogelijk met de S-bahn of U-bahn reizen, dat is het gemakkelijkste.

Op de website van de BVG kun je ook een speciaal ‘barrierefrei reisadvies’ opvragen, waarbij dus met je rolstoel rekening wordt gehouden. De stations zonder lift zijn daar niet in opgenomen, zodat je áltijd het perron per lift kunt bereiken of verlaten. Zo’n reisadvies opvragen kan hier en is natuurlijk geheel gratis. Omdat Berlijn een grote stad is, zijn er altijd wel een paar stations waar de lift niet werkt. Een overzicht daarvan kun je hier bekijken. Ik raad aan om dat even te checken voor je vertrekt.

Goed om te weten & tips

Voor je met het openbaar vervoer in Berlijn reist, moet je een paar dingen weten.

  • Zorg dat je altijd cash geld bij je hebt, zowaar zelfs muntgeld. Niet elke kaartjesautomaat heeft een sleuf voor biljetten of de optie om te pinnen. In de trams kan bijvoorbeeld enkel en alleen maar met muntgeld worden betaald. Ook worden buitenlandse pinpassen nog wel eens geweigerd bij de automaten. Zorg ervoor dat je daarom altijd genoeg cash bij je draagt zodat je een ticket kunt kopen.
  • Let erop dat je OV-ticket áltijd (correct) is afgestempeld, anders is het niet geldig. Er staat ‘Bitte entwerten‘ op de stempelstrook. Stempelautomaten staan naast de ticketautomaten op de perrons of zitten bij de chauffeur in tram of bus. Een ongestempeld ticket is ongeldig en kan leiden tot boetes.
  • Er is geen standaard ticket-controle in het openbaar vervoer. Bij het betreden van een bus wordt echter wel verwacht dat je je ticket laat zien. In de tram en U-bahn stappen willekeurig controleurs in, die dan ‘Fahrscheine bitte’ roepen. Ze dragen een identiteitsbewijs om de nek en komen je kaartje controleren.

Tip:

  • Bus 100 is een geweldige vervanger van de hop on/hop off bussen. Je gewone OV-ticket is geldig voor deze bus en veel grote bezienswaardigheden zijn eraan verbonden, zoals de Berliner Dom, Unter den Linden, Brandenburger Tor, de Reichstag en de Kurfürstendamm. Bovendien is Bus 100 vaak een dubbeldekker en heb je een geweldig uitzicht vanuit de bovenkant van de bus. Mijn blog over deze leuke buslijn kun je hier lezen!
  • Maak eens een rondje met de Ringbahn. In mijn blog over de Ringbahn kun je van station tot station lezen wat er bijzonder aan is of wat er te zien is. De S-bahnlijnen S41 (met de klok mee) en S42 (tegen de klok in)  rijden in een uur over de ring van Berlijn. Je kunt gewoon met je A/B tageskarte instappen en de hele ring rijden. Alleen als je op een enkele reis rijdt, moet je oppassen. Je mag dan maar de helft van de ring reizen. Als je eenmaal over de helft bent, reis je ‘terug’ en dat mag niet.